Eg var på forfattarbesøk og skulle møta elevar med bøkene mine. Eg kom litt seint ut frå ein fin time med ivrige elevar. Ute på gangen sat ei jente aleine, samankropen inn mot veggen. “Hei, sit du her”, spurde eg og stoppa ved henne. Ho nikka, andletet var så tomt. “Eg har ADHD, eg”, sa ho. Eg smilte til henne. “Så flott”, sa eg, “då har du ein ekstra ressurs i livet. Bruk den godt”.

Jenta såg opp på meg, andletet hennar opna seg. Ho reiste seg og sto framfor meg. “Det har ingen sagt før”, sa ho. Vi blei ståande og snakka samen ei god stund, og jenta var som forandre då ho gjekk ut til dei andre. Etterpå tenkte eg mykje på dette, korleis ein diagnose kan blir stempel på eit ungt menneske. Korleis det kan bli å bli plassert i ein bås, båsen for den som er annleis og ikkje heilt som ein skal. Men viss vi ser på historien vår, korleis hadde det vore om det ikkje var for alle med ADHD som med engasjement og ustoppeleg iver har gått på der andre hadde gitt opp. Og korleis dei med Asberger har kunne fokusert og fått resultat som ingen andre. Og dei med bipolar liding som i sine gode periodar har skapt det vakraste, mest utrulege. Eller dei med dysleksi, som vi kjenner frå historien som ressursmenneske. Og vi kan halda på vidare.

Viss vi først skal setja diagnosar på barn og unge som lever der i skulekvardagen, så la oss få fram ressursen i denne diagnosen. Mulighetane diagnosen opnar for, så den som får diagnosen oppdagar kor unik han eller ho er, kor utvald og med spesielle evner. La diagnosen bli noko å vera stolt over. For kva fattig samfunn ville vi ikkje vore uten desse som tilbake i historien kunne hatt diagnosar men aldri fekk det, fordi tida dei levde i ikkje var ei diagnosetid. Det var plass for ulikskapane utan å setja merkelapp på.

Eg vil slå eit slag for ulikskapen mellom oss. For mulighetane i den einskilde sine evner og utrustning. Vi skal ikkje alle vera like, vi skal ikkje alle gjera det same. Vi skal til saman vera eit stort og vakkert mosaikkbilde av rikdom. Vi trengs alle. Vi er alle unike, med eller utan diagnosar.