Archive for April, 2014

er det for mykje å venta…

Eg trur ikkje eg er av dei som hissar meg opp fortast, men no kjenner eg lite gode kjensler i meg. Forarga, ville vel mi bestemor ha sagt, ho tillot seg ikkje så ofte å bli sint. Ja, eg er forarga, men meir enn det. Eg er skuffa, og kjenner meg rett og slett sviken. Og det er sterke kjensler når det gjeld nokon som eg aldri har møtt, og som eg ikkje eingong har stemt på. Men kva leiarar er det vi har i dette landet vårt no, raude eller blå. Kva er det som har skjedd med moral og ryggrad hos dei som sit med ansvaret? Er makt og posisjon det som tel, det å få sitja ved dei rette borda, det å få eta kirsebær med dei “store”? Kva med å stå opp for verdiar, kva med å stå rank i ryggen i motvind. Kva med å stå ved det som ein har halde som viktige, sjølv om det krev.

Eg kjenner skamma over å vera nordmann, skamma over å høyra til dei som vik unna, som sel sjela si tevande og logrande i håpet om eit klapp på skuldra frå nokon som gjer val vi sjølv ikkje står for. Eg kjenner at respekten for leiarskapet er borte. Eg blir rett og slett flau når eg ser Børge Brende på TV. Kjenner rett og slett skamraudmen i kinna. Og eg ser på Erna og spør meg, har ho gangsyn nok? Eg veit det er lett å kristisera langt borte frå bordet der makta ligg, det viser seg ofte at posisjon gjer problemstillingar annleis. Og tida vil visa visa kva gevinsten kan bli for det valet som er gjort, men eg har problem med å sjå nokon genvinst som skal vega opp for sviket.

Ja, eg er sanneleg forarga. Og i same slengen eg sit her og er forarga, så glefser eg like godt også etter Jonas Gard Støre, han som tevar og skrapar for fru Stordalen, og som truleg er med på det store norske spleselaget om å gjera oss slanke og sunne og få ein betre livsstil. Bill Clinton må til for slikt noko må vita, og eg tenkjer nok det blir designerkjoler og vesker i fleng å sjå på konferansen for den gode saka. Synd spleiselaget ikkje gjeld for den eldre dama som blei flytta mellom seksten institusjonar, var det på ein månad? Men det store norske spleiselaget held for politikarane som tok ut gigantetterløner.

Eg er visst temmeleg forarga i dag. Og eg er vel for enkel til å sjå dei storpolitiske tinga. Alt det viktige. Men i min enkelhet så vil eg så gjerne tru at det fins idealisme igjen, at det fins solidaritet, at det er verdiar er som verd å kjempa for uansett pris, og at dei vi vel inn til å ta vare på landet vårt, at dei har eit minimum av anstende og moral. Er det for mykje å venta?

Ulike treningsformer…

Kva treningsform er best, var det ei som spurde. Den som blir gjennomført var svaret. Så er det kanskje fleire enn meg som har større ambisjonsnivå enn gjennomføringsevne.  Eg går no tur, trøystar eg meg med. Men for meg har turgåing aldri blitt å klatra til toppar. Flatturane gjer vel si nytte dei også, og utsikten over vatnet eg går ved er nok for meg. Tempoet mitt er vel ikkje akkurat noko å skryta av, men alt det eg ser på vegen og gleder meg over er vel også helsesamt.

Så er det dansen. Om natta når alle søv rundt meg hender det eg dansar på verandaen, nyt musikken og lar kroppen fyllast med fryd. Så flatturane og dansen er dei treningsformene som for meg blir gjennomført. Alt anna har blitt døgnfluger endå eg stadig høyrer om alt eg burde. Eg trøystar meg med bror til ein venn av meg. Folk sa til han at no burde han byrja trena, han kunne kanskje leva nokre år lenger då. Om ein tar bort frå dei ekstra åra den tida som har gått bort i trening så går det vel opp i opp, sa han.

Ein kan leva med stadig dårlegt samvit for alt det sunne ein burde gjort. Men eg veit at noko sunt gjer eg også, eg plukkar med meg dei gledene eg finn på vegen. Eg nyt kvitveisen på sakteturen min, eg kosar meg på benken der eg sit og ser utover vatnet. Eg dansar på verandaen og frydar meg over eit kakestykke. Eg trenar på å ta vare på det gode. Den treningsforma er eg god på.

kanskje….

Eg gjekk ein nydeleg tur ved Møkeln i dag. Sola skein, fuglane song, vatnet blenka. Det var rett og slett til å bli glad av. Så møtte eg ein nabo, ho kom halsande med stavar og store steg, men stogga då ho skulle passera meg. “Det er viktig med stavar”, sa ho, “det er godt for magen”. Ho klappa seg på magen som nesten ikkje var der på den tynne kroppen. “Eg vil ikkje ha nokon mage”, sa ho og halsa vidare. Eg sto der litt betenkt. Burde eg skjemmast over at eg har mage? Burde eg skaffa meg stavar og halsa av stad? Er det viktigare med liten mage enn å nyta turen, kunne stogga ved kvitveisen, fryda seg over fuglane på steinen uti vatnet, og stå ved benken og drøyma om at det kanskje sat nokon der ved sida av meg.

Eg gjekk der og lurte på om det kanskje er sjølvforsvar eg driv med,fordi eg ikkje greier bli tynn, fordi eg er altfor glad i mat og kaker og alt slikt som er fy, er det slik at eg rett og slett lurer meg sjølv med å tenkja at eg likar å vera ein nytar. For burde ikkje fokuset mitt vore på liten mage? Eg trekte pusten og gjekk vidare på min sakte tur. Eg tenkte på bestemor, kor stor god mjuk mage ho hadde å krypa inn til. Kor lite ho tenkte på stavgange og kaloriar. Ho burde vel ha tenkt på det, kanskje, høgt blodtrykk som ho hadde, og døydde gjorde ho då ho berre var sytti. Men ho levde då ho levde.

Eg ser ned på magen min. Han blir nok aldri tynn. Stavgang og kaloriteljing ligg ikkje for meg heller. Eg får leva når eg lever. Nyta dei små gledene på vegen, fryda meg over det sakte, og tenkja at ein mage kan jo også vera god den, for eit barn å kvila seg mot, eller ein mann som har sansen for det mjuke. Dei kan vel finnast dei også.

det vakre…

Det vakre kan vera så kvardagsleg at det nesten blir oversett. Eg tar fleire gonger for veka bussen til byen. På busstoppet møter eg ofte den same mannen. Han strevar seg over vegen med gåstolen sin og har vondt for å føta seg, men han kjem seg fram. Alltid smiler han og helsar når han stiller seg opp ved sida av meg. “Så mi vakre norske venninne er her”, flørtar han. Og eg kjenner gleda i meg, for kven kan motstå slike ord.

Når bussen kjem har vi våre ritual. Han baksar seg inn bakdøra, eg får busskortet han og stemplar inn for han saman med mitt eige kort. Så går eg bak og gir han kortet, og han seier takk takk, og eg finn meg min plass. Vi har visst aldri snakka saman, meir enn om ver og vind, men eg ser alltid etter han og kjenner denne varmen i meg når han kjem. Visst manglar han fleire tenner, og ofte luktar det at han har teke seg ein tår på tørsten før han har lagt ut heimanfra. Men det vi to har er vakkert. Desse små øyeblikka. Det er ikkje lite slikt, midt i kvardagane.

å tilgi…

Skal vi tilgi og forstå alt? Skal vi sjølve forventa å bli tilgitt og forstått? Kan vi leva med og tåla at ikkje alt lar seg tilgi? Kva om krenkingane er så store og så djuptgripande at det aldri blir borte? Å tilgi kan jo kjennast som å seia at det som skjedde var greit, og at det ikkje lenger spelar noko rolle. Så sit det likevel i kroppen og i livet.

Eg er opplært til at tilgjeving er høgverdig og godt. At det er nødvendig for eit vidare liv. Og at dei snille tilgir. No veit eg ikkje. Det eg veit er at mange som har gitt si tilgjeving lever vidare med amputerte liv. Sinnet har ikkje lenger lov til å vera der, det såre burde vore borte då. Tilgjevinga ein har gitt kan bli som ei ny bør å bera på. For korleis kan ein framleis kjenna sinne og sårhet når ein har tilgitt? Det set seg ofte i kroppen, det som må stengast inne. Og gråten tar gjerne over der sinnet ikkje får plass.

I påsken lærte vi om at alle våre synder blei sona og alle brot blei tilgitt. Og det er ein utruleg fin ting å bli bydd. Men vi er ingen gudar. Vi er menneske som lever med våre mangslungne liv. Kanskje sinnet er vår beste legedom. Ikkje det irrasjonelle og blindt utagerande sinnet, men den sterke krafta som får oss til å ta vare på oss sjølve. Den som får oss til å snu ryggen til det og dei som belastar oss.

Livet er for kort og dyrebart til at vi skal krypa og selja det beste i oss for å bli likt der vi ikkje eingong ønskjer å vera. Så treng eg bli tilgitt? Treng eg å tilgje? Er det ikkje rom nok til oss alle her i denne verda. Vi treng då ikkje klemma oss saman med dei vi ikkje har det godt saman med. Jau, eg vil gjerna få tilgitt alle mine brot. Og at alle andre skal få tilgitt sine. Men det får ein gud ta seg av. Tenkjer eg, denne påskedagen.

Facebookpåske

Eg trivs med facebook. Gleder meg med alle dei glade og sender gode tankar til dei som slit. Eg synes det er fint å få følgja med dei eg kjenner men ikkje møter så ofte her langt borte som eg bur. Facebook er for meg eit treffpunkt, og eg set pris på alle som så raust deler smått og stort. Men av og til gjer det litt vondt å klikka seg inn. Særleg i høgtidene. Det synes som om alle feirer saman med familiane sine. Der er bilde av besteforeldre og glade barnebarn. Der er familieutfluktar og fellesskap med dei nære.

Eg er aleine her. Ingen barnebarn, ingen barn, ikkje ein gong ein mann. Mine skrytebilde blir av sola som glitrar i Møkeln, av kakestykket på kafeen. Av påsketulipanane på bordet. For eg lagar meg gleder. Eg er grådig flink til å laga meg gleder. Men eg savnar mine, sjølv om det er eg sjølv som har valt å bu her eg bur, langt borte. Eg savnar barnestemmene, eg savnar bordfellesskapet, og nokon å oppleva saman med. Slik er det.

Eg har eit godt liv, og har utruleg mykje å vera glad for, men når høgtidene kjem og eg ser alt fellesskapet (sjølv om eg veit at ikkje alt som glitrar er idyll), så renn dette såre gjennom meg. Savnet. Og eg veit eg ikkje er aleine om det. Vi er mange som av ulike grunnar feirar påske aleine. Men jammen går det an å leva med det også. Eg fotograferer tulipanane mine og kakestykket og legg det ut på facebook. Kva tankar og kjensler som ligg bak eit bilde veit ingen, for nokon av oss.

Så lite skal til…

På kafeen eg fann meg då eg flytta til ny stad sit kvar dag ein som livet har fart hardt med, men som har berga seg. Han sit der med farrisen sin i time etter time og er del av eit fellesskap endå han alltid sit ved bordet sitt aleine. Han var den første eg blei kjend med då eg kom hit. Han såg meg og helste. Og vi kom i snakk.

No blei samtalane våre mest “ja ja du er her i dag også”, eller “fint ver i dag” eller “surt ver nå”. Tre eller åtte ord, men vi synleggjorde kvarandre. Eg nyinnflytta, han ein av dei gløymde.

Eg er ikkje så ofte på denne kafeen lenger, men då eg i dag kom inn hit, var han der på plass ved bordet sitt. Han løfta handa til helsing då han såg meg. “Hei Bente”, sa han. Han brukte namnet mitt. Og eg brukte hans. Så blei det den vanlege samtalen. “Så du er her?” “Ja, eg er her”.

Så lite skal til for at det gjer godt. Vi to frå kvar vår verd, vi ser kvarandre. Vi helsar, vi gjer kvarandre synlege.Det er desse små øyeblikka som betyr noko og som løftar livet.